Ergoterapia to terapia poprzez pracę i rekreację. Podobnie jak fizjoterapia, jest zawodem medycznym. Ergoterapia jest standardem na wielu polach medycyny, takich jak geriatria, ortopedia, pediatria oraz wiele innych, a jej głównym zadaniem jest leczenie chorych i niepełnosprawnych, u których występują zaburzenia ruchowe, czuciowe, przewodzenia nerwowego, a także zaburzenia psychiczne.

Jaki jest cel ergoterapii?

Przede wszystkim jest to usprawniane fizyczne, ale również psychiczne. Chorzy mają świadomość własnych niedoskonałości, co często skutkuje złym samopoczuciem czy nawet depresją. Oprócz ćwiczeń manualnych ergoterapia jest też sposobem na poprawę stanu psychicznego. Stosuje się podczas niej rozmaite metody: socjalne i medyczne czy rzemieślnicze. Przywrócenie sprawności ruchowej i umysłowej to najczęstsza motywacja do stosowania tego rodzaju terapii, ale nie jedyna. Wykorzystuje się ją również np. w celu przekwalifikowania zawodowego. Uczy ona niezależności, samodzielności i zachęca do różnego rodzaju aktywności.

Ergoterapia jest sposobem na powrót do pełni życia po wypadkach, urazach czy załamaniach nerwowych. Wśród największych jej zalet z pewnością należy wymienić przywracanie wiary we własne możliwości, której utrata często towarzyszy osobom starszym, częściowo sparaliżowanym czy takim, które z jakiegoś powodu nie są już w stanie wykonywać czynności, z którymi wcześniej nie miały problemów. Mowa tu nie tylko o czynnościach o większym stopniu skomplikowania, jak np. prowadzenie samochodu czy obsługa innych maszyn, ale też o tak prostych, jak samodzielne ubieranie się czy spożywanie posiłków. Może ona służyć osobom chorym bądź stanowić środek zapobiegawczy (forma rekreacji) u osób zdrowych.

Jak wygląda ten proces?

Ergoterapia jest nastawiona na klienta – rodzaj zajęć, które będzie wykonywał, ustala on sam, zazwyczaj w konsultacjach z ergoterapeutą. Indywidualizacja zadań pozwala na możliwie najlepsze dostosowanie się do potrzeb i możliwości chorego. Warto, oprócz wyboru tych zadań, ustalić cele, które chce się osiągnąć. Pozwala to na dokładne monitorowanie postępów i służy jako element motywacyjny dla pacjenta. Dobrym pomysłem jest poinformowanie rodziny leczonego (ale tylko za jego zgodą), jakie cele sobie wyznaczył i w jaki sposób ma zamiar je realizować. Świadomość, że ktoś jeszcze, oprócz niego i ergoterapeuty, wie o stosowanej terapii, jest czynnikiem wyzwalającym ambicję, co tylko pomaga i zazwyczaj przyśpiesza proces leczenia.

Zatem... co należy zawrzeć w planie ergoterapii?

Wśród wspomnianych wyżej metod, jedną z głównych ról odgrywa nauka lub doskonalenie się w rzemiośle. Wybór jest tu niemalże nieograniczony. Najpopularniejsze zajęcia obejmują:

• stolarstwo – obróbka drewna, wytwarzanie, remontowanie czy składanie mebli;
• ogrodnictwo – prace typu sianie, sadzenie, pielenie, kopanie; zajęcia takie, w zależności od warunków pogodowych, mogą odbywać się zarówno na świeżym powietrzu, jak i wewnątrz, np. w szklarni;
• krawiectwo – szycie odzieży, produkcja zabawek (np. pluszaków);
• hafciarstwo – wykonywanie haftów krzyżykowych bądź gobelinów;
• garncarstwo i ceramikę – wyrób naczyń i przedmiotów codziennego użytku;
• tkactwo – wytwarzanie tkanin i ich wykańczanie;
• pracę przy komputerze – nauka podstawowych czynności związanych z używaniem komputera, korzystanie z dobrodziejstw internetu lub, dla bardziej zaawansowanych, nauka programowania lub projektowania;
• składanie modeli samolotów, pociągów lub statków.

Większość z tych zajęć wiąże się też z możliwością przyswajania wiedzy teoretycznej, takiej jak np. sposoby pielęgnacji roślin, drewna, historia awiacji lub nowinki i ciekawostki technologiczne. Ergoterapia jest zatem dyscypliną, która pozwala na rozwój na wielu płaszczyznach, nie tylko tej manualnej.

Czy to na pewno działa?

Bez cienia wątpliwości – tak, działa. Skuteczność ergoterapii została potwierdzona licznymi badaniami, a jej zbawienny wpływ na jednostkę, ale również na społeczeństwo, jest nieoceniony. Ergoterapia pozwala na ponowny, pełny udział w życiu społecznym, co wpływa pozytywnie nie tylko na osobę leczoną, ale i na jej otoczenie. Ten rodzaj terapii, oprócz nauki czynności manualnych (które mogą przydać się też w pracy zawodowej), pomaga w budowaniu (lub odbudowie) siły psychicznej, niezbędnej do korzystania ze wszystkich uroków życia. Poza tymi korzyściami, jest to przecież także świetny sposób na spędzanie wolnego czasu, rozwijanie kreatywności i odkrywanie w sobie nowych zainteresowań czy pasji. Z tego powodu ergoterapia jest zalecana nie tylko ludziom chorym, ale także całkowicie zdrowym, którzy szukają w życiu nowych wyzwań bądź po prostu sposobów na aktywne spędzanie czasu po pracy czy szkole.